Bishop skoru, doğum indüksiyonu öncesinde serviksin (rahim ağzının) olgunluk durumunu değerlendirmek amacıyla kullanılan klinik bir puanlama sistemidir. Servikal dilatasyon, servikal uzunluk veya silinme, fetal başın seviyesi, servikal kıvam ve pozisyon olmak üzere beş parametrenin değerlendirilmesine dayanır.
Bishop skorunun klasik ve modifiye edilmiş farklı versiyonları bulunmaktadır. T.C. Sağlık Bakanlığının 2025 tarihli Ebelere Yönelik Doğum Eylem Yönetimi Klinik Rehberi’nde Calder’in modifiye Bishop skoru kullanılmaktadır. Bu sistemde servikal silinme yüzdesi yerine servikal uzunluk değerlendirilir ve toplam puan 0–13 arasında değişir.
Bu yazıda Bishop skorunun ne olduğu, nasıl hesaplandığı, klasik ve modifiye Bishop skoru arasındaki farklar ve sonuçların klinik yorumlanması, Sağlık Bakanlığının 2025 tarihli rehberi esas alınarak açıklanmaktadır.
Bishop Skoru Nedir, Ne İşe Yarar?
Bishop skoru, 1964 yılında Edward Bishop tarafından geliştirilmiş ve servikal olgunluğun değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır.
Doğum eylemine hazırlık sürecinde servikste yumuşama, kısalma, silinme ve dilatasyon gibi fizyolojik değişiklikler meydana gelir. Bishop skoru, bu değişiklikleri ve fetal başın pelvis içerisindeki seviyesini birlikte değerlendirerek serviksin doğum eylemine ne ölçüde hazır olduğu hakkında bilgi sağlar.
Klinik uygulamada özellikle doğum indüksiyonu öncesinde servikal olgunluğun değerlendirilmesi ve servikal olgunlaştırma gereksiniminin belirlenmesinde yardımcı bir araç olarak kullanılır.
Bununla birlikte indüksiyon kararı yalnızca Bishop skoruna göre verilmez. Gebelik haftası, parite, obstetrik öykü, maternal ve fetal sağlık durumu ile indüksiyon endikasyonları birlikte değerlendirilir.
Klasik ve Modifiye Bishop Skoru Arasındaki Fark Nedir?
Bishop skorunun klasik ve modifiye edilmiş farklı versiyonları bulunmaktadır. Her iki yöntemin amacı servikal olgunluğu değerlendirmektir ancak kullanılan parametreler ve puanlama ayrıntıları arasında farklılıklar vardır.
Klasik Bishop skorunda servikal silinme yüzde (%) olarak değerlendirilir.
Sağlık Bakanlığının 2025 tarihli rehberinde yer alan modifiye Bishop skorunda ise servikal silinme yerine santimetre (cm) cinsinden servikal uzunluk kullanılır.
Her iki sistemde de servikal dilatasyon, fetal başın seviyesi, servikal kıvam ve servikal pozisyon değerlendirilir. Toplam puan 0–13 arasında değişir.
Bu nedenle Bishop skoru hesaplanırken hangi puanlama sisteminin kullanıldığının bilinmesi ve sonuçların ilgili sisteme uygun olarak yorumlanması önemlidir.
Modifiye Bishop Skoru Hesaplama Aracı
Modifiye Bishop skoru, beş klinik parametreden elde edilen puanların toplanmasıyla hesaplanır. Servikal dilatasyon, servikal uzunluk, fetal başın seviyesi, servikal kıvam ve pozisyon değerlendirilerek toplam puan belirlenir.
Aşağıdaki hesaplama aracında klinik değerlendirme sonucunda elde edilen bulguları seçerek modifiye Bishop skorunu otomatik olarak hesaplayabilir ve sonucun ne anlama geldiğini öğrenebilirsiniz.
Modifiye Bishop Skoru Puanlama Tablosu
T.C. Sağlık Bakanlığının Ebelere Yönelik Doğum Eylem Yönetimi Klinik Rehberi (2025) kapsamında yer alan modifiye Bishop skoru, beş klinik parametrenin puanlanmasına dayanır.
Servikal dilatasyon, servikal uzunluk ve fetal başın seviyesi 0–3 puan; servikal kıvam ve pozisyon ise 0–2 puan arasında değerlendirilir. Böylece elde edilebilecek en yüksek toplam puan 13'tür.
| Değerlendirme kriteri | 0 puan | 1 puan | 2 puan | 3 puan |
|---|---|---|---|---|
| Servikal dilatasyon (cm) | 1'den az | 1–2 | 3–4 | 4'ten fazla |
| Servikal uzunluk (cm) | 4'ten fazla | 2–4 | 1–2 | 1'den az |
| Fetal başın seviyesi | −3 | −2 | −1 / 0 | +1 / +2 |
| Servikal kıvam | Sert | Orta | Yumuşak | — |
| Servikal pozisyon | Posterior | Orta | Anterior | — |
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı, Ebelere Yönelik Doğum Eylem Yönetimi Klinik Rehberi, 2025, s. 52, Tablo 18. Tablodaki servikal uzunluk aralıkları kaynakta verildiği biçimde aktarılmıştır.
Bishop Skorunda Değerlendirilen Parametreler
1. Servikal dilatasyon: Serviksin açıklığını santimetre cinsinden ifade eder. Açıklık arttıkça bu parametreden alınan puan yükselir.
2. Servikal uzunluk: Serviksin uzunluğunu santimetre cinsinden belirtir. Doğum eylemine hazırlık sürecinde serviksin kısalması, servikal olgunlaşmanın önemli göstergelerinden biridir.
3. Fetal başın seviyesi (station): Fetal başın maternal pelvisteki spina ischiadicalara göre konumunu gösterir. Başın bu seviyenin üzerinde bulunması negatif, aynı seviyede bulunması sıfır, daha aşağıda bulunması ise pozitif değerlerle ifade edilir.
4. Servikal kıvam: Serviksin sert, orta kıvamda veya yumuşak olması değerlendirilir. Yumuşak serviks daha yüksek puan alır.
5. Servikal pozisyon: Serviksin posterior, orta veya anterior konumda bulunması değerlendirilir. Anterior pozisyon en yüksek puana karşılık gelir.
Bishop Skoru Nasıl Yorumlanır?
Bishop skorunun yükselmesi, genel olarak servikal olgunluğun ilerlediğini ve doğum indüksiyonu açısından daha elverişli koşulların oluştuğunu düşündürür.
Sağlık Bakanlığının 2025 tarihli Ebelere Yönelik Doğum Eylem Yönetimi Klinik Rehberi'ne göre Bishop skorunun 6'nın altında olması indüksiyon başarısının daha düşük, 9'un üzerinde olması ise daha yüksek olma olasılığıyla ilişkilidir.
Bu eşiklere göre modifiye Bishop skoru şu şekilde değerlendirilebilir:
| Bishop skoru | Klinik değerlendirme |
|---|---|
| 0–5 puan | Doğum indüksiyonunun başarı olasılığı daha düşüktür. |
| 6–9 puan | Rehberde bu aralık için ayrı bir başarı sınıflaması belirtilmemiştir. |
| 10–13 puan | Doğum indüksiyonunun başarı olasılığı daha yüksektir. |
Düşük Bishop skoru, serviksin henüz yeterince olgunlaşmamış olabileceğini düşündürür. Bu durumda klinik koşullar doğrultusunda servikal olgunlaştırma gereksinimi değerlendirilebilir.
Yüksek Bishop skoru ise serviksin doğum indüksiyonu açısından daha elverişli olduğunu gösteren bir bulgudur.
Ancak yüksek Bishop skoru, indüksiyonun kesin olarak başarılı olacağı veya doğumun mutlaka vajinal yolla gerçekleşeceği anlamına gelmez. Skor, diğer maternal ve fetal bulgularla birlikte değerlendirilmelidir.
Bishop Skoru Hesaplama Örneği
Modifiye Bishop skorunun nasıl hesaplandığını bir örnek üzerinden inceleyelim.
Klinik değerlendirmede aşağıdaki bulguların elde edildiğini varsayalım:
| Klinik bulgu | Puan |
|---|---|
| Servikal dilatasyon: 3–4 cm | 2 |
| Servikal uzunluk: 1–2 cm | 2 |
| Fetal başın seviyesi: −1 | 2 |
| Servikal kıvam: Yumuşak | 2 |
| Servikal pozisyon: Anterior | 2 |
| Toplam Bishop skoru | 10 |
Bu örnekte modifiye Bishop skoru 10 puan olarak hesaplanır.
Sağlık Bakanlığının 2025 tarihli rehberinde belirtilen eşiklere göre bu sonuç, doğum indüksiyonunun başarı olasılığının daha yüksek olduğu grupta değerlendirilir.
Bununla birlikte indüksiyon kararı ve uygulanacak yöntemin belirlenmesi, yalnızca bu puana değil, bütüncül obstetrik değerlendirmeye dayanmalıdır.
Bishop Skoru Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Bishop skoru kaç olmalıdır?
Bishop skorunda bütün gebeler için geçerli tek bir ideal değer bulunmamaktadır. Sağlık Bakanlığının 2025 tarihli rehberine göre modifiye Bishop skorunun 6'nın altında olması daha düşük, 9'un üzerinde olması ise daha yüksek indüksiyon başarısıyla ilişkilidir.
Bishop skoru 6 ne anlama gelir?
Bishop skorunun 6 olması, rehberde belirtilen düşük başarı aralığının dışında kalır. Ancak 6 puan, tek başına yüksek indüksiyon başarısını göstermez. Sonuç, diğer obstetrik bulgularla birlikte değerlendirilmelidir.
Bishop skoru 9 ne anlama gelir?
Bishop skoru 9, servikal olgunluğun değerlendirilmesinde kullanılan bir sonuçtur. Ancak Sağlık Bakanlığının 2025 rehberinde yüksek başarı olasılığı 9'un üzerindeki puanlar için belirtilmiştir. Dolayısıyla 9 puan, bu eşik kapsamında yüksek başarı grubuna dahil değildir.
Bishop skoru doğumun ne zaman başlayacağını gösterir mi?
Hayır. Bishop skoru, servikal olgunluğu değerlendirmek amacıyla kullanılır. Doğum eyleminin kesin olarak ne zaman başlayacağını veya doğumun nasıl sonuçlanacağını göstermez.
Bishop skoru nasıl ölçülür?
Bishop skorunu oluşturan parametreler, yetkili sağlık profesyoneli tarafından gerçekleştirilen obstetrik değerlendirme kapsamında belirlenir. Servikal dilatasyon, uzunluk, kıvam ve pozisyon ile fetal başın seviyesi değerlendirilerek her parametreye karşılık gelen puanlar toplanır.
Bishop skoru doğum indüksiyonunda neden önemlidir?
Servikal olgunluk, doğum indüksiyonunun başarısını etkileyen önemli faktörlerden biridir. Bishop skoru, servikal değerlendirmenin sistematik biçimde yapılmasına ve indüksiyon öncesi klinik karar verme sürecinin desteklenmesine yardımcı olur.
Sonuç
Bishop skoru, servikal olgunluğun değerlendirilmesinde kullanılan ve doğum indüksiyonu öncesindeki klinik karar verme sürecini destekleyen önemli bir puanlama sistemidir.
Sağlık Bakanlığının 2025 tarihli Ebelere Yönelik Doğum Eylem Yönetimi Klinik Rehberi'nde yer alan modifiye Bishop skoru, servikal uzunluğu esas alan beş parametre üzerinden değerlendirilir.
Bishop skorunun doğru hesaplanması kadar, kullanılan puanlama sisteminin bilinmesi ve elde edilen sonucun diğer klinik bulgularla birlikte yorumlanması da önemlidir.
Kaynak
T.C. Sağlık Bakanlığı. Ebelere Yönelik Doğum Eylem Yönetimi Klinik Rehberi. Mayıs 2025, s. 52, Tablo 18: Modifiye Bishop Skoru.
Sağlık Bakanlığı resmî rehberine ulaşmak için tıklayın.
2 Yorum